Στο ύψος της χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν περιορίστηκαν σε σχεδιασμό διάσωσης της Ελλάδας. Παράλληλα, ετοίμαζαν έναν σχετικά απαγορευμένο φάκελο: ένα σενάριο εξόδου της χώρας από το ευρώ με την εισαγωγή νέας δραχμής, η οποία θα υποτιμάται κατά 60% έως 80%, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις που έρχονται πλέον στο φως.
Το Διεθνές Νόμισμα Ταμείο, παρά την ερειπωμένη ελληνική οικονομία, δεν άφησε την ευκαιρία να ωφεληθεί. Τα ελληνικά δάνεια, που χορηγήθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης, κέρδιζαν για το ίδρυμα 5 δισ. δολάρια, ένα γεγονός που θέτει ερωτηματικά στη φύση της υποστήριξης που παρείχε το ΔΝΤ.
Το Grexit ως εργαλείο πιέσεως
Πολ Τόμσεν, ο αρχικευμένος ως «Grexit» από κύκλους της πολιτικής και των διεθνών θεσμών, ήταν ο άνθρωπος που θέτει το σενάριο της εξόδου στο τραπέζι κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση. Ο σχεδιασμός δεν ήταν απλώς θεωρητικός: περιείχε λεπτομέρειες, υποδείγματα και χρονοδιαγράμματα που δείχνουν πόσο σοβαρά εξετάστηκε το ενδεχόμενο και πόσο κοντά ήρθε η Ελλάδα σε μία τέτοια κατάσταση.
Η αυτοκριτική που αργεί
Κριστίν Λαγάρντ, η πρώην διευθύντρια του ΔΝΤ, έκανε το βήμα να δεχθεί την ευθύνη του Ταμείου για τα λάθη στη διαχείριση της ελληνικής κρίσης. Η αυτοκριτική αυτή έρχεται χρόνια μετά τα γεγονότα, όταν ήδη η Ελλάδα είχε υποστεί τεράστια κοινωνική και οικονομική ζημιά. Η Λαγάρντ αναγνώρισε ότι το Ταμείο δεν έχρησιμοποίησε κατάλληλα τα διαθέσιμα εργαλεία και δεν αποτίμησε σωστά τις συνέπειες των αυστηρών μέτρων που επιβλήθηκαν.
Η αναγνώριση αυτή δεν μεταβάλλει τα δεδομένα: ο ελληνικός πληθυσμός πέρασε από μία από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις της νεότερης ιστορίας, ενώ παράλληλα αποκαλύπτεται ότι διεθνείς θεσμοί και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παίζουν παιχνίδια περί του μέλλοντος μιας ολόκληρης χώρας, συχνά υπέρ τους συμφερόντων τους.
Η εικόνα που παραμένει
Αυτές οι αποκαλύψεις δείχνουν πόσο περίπλοκη ήταν η πραγματικότητα πίσω από τις κλειστές πόρτες των ευρωπαϊκών θεσμών. Ενώ δημόσια τίθεντο ως αδιαμφισβήτητη η στήριξη της Ελλάδας και η παραμονή της στο ευρώ, ιδιωτικά ετοιμάζονταν εναλλακτικά σενάρια που θα προκαλούσαν κατακλυσμό στην ελληνική κοινωνία. Η ιστορία της κρίσης συνεχίζει να αποκαλύπτει νέες πτυχές, καθώς τα αρχεία ανοίγουν και οι εμπλεκόμενοι φτάνουν στις αυτοκριτικές τους.