Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι αμερικανική νομοθεσία υποχρεώνει τη χώρα να διατηρήσει την Τουρκία εκτός του προγράμματος των F-35. Η δήλωση του έγινε κατά τη διάρκεια ακρόασης ενώπιον της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ο Ρούμπιο τόνισε ότι δεν πρόκειται για πολιτική απόφαση της τρέχουσας κυβέρνησης, αλλά για νομική υποχρέωση που ισχύει ανεξάρτητα από αλλαγές στη διοίκηση. Η νομοθεσία δεσμεύει τις ΗΠΑ να αποκλείσουν τη Τουρκία από την αγορά και τη συντήρηση του μαχητικού αεροσκάφους.
Ποια είναι η νομική βάση;
Η ύπαρξη αυτής της νομικής υποχρέωσης προέρχεται από προηγούμενα νομοσχέδια που εγκρίθηκαν στο Κογκρέσο. Οι διατάξεις αυτές έχουν ως στόχο να ρυθμίσουν τη συμμετοχή των συμμάχων στο πρόγραμμα του δορυφορικού πολεμικού αεροσκάφους, ιδίως όταν υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τη στρατηγική πολιτική μιας χώρας.
Η δήλωση του Ρούμπιο αποσαφηνίζει ότι οποιαδήποτε αλλαγή σε αυτήν την κατάσταση θα απαιτούσε αλλαγή της ίδιας της νομοθεσίας, κάτι που δεν είναι στο έργο της εκτελεστικής εξουσίας μόνης της.
Τι σημαίνει για τις διμερείς σχέσεις;
Η δήλωση αυτή εκφράζει τη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης ότι η Τουρκία δεν μπορεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα F-35 υπό τις παρούσες συνθήκες. Το ζήτημα παραμένει μια σημαντική τριβή στις σχέσεις Ουάσινγκτον-Άγκυρας, καθώς η Τουρκία έχει αναφέρει ενδιαφέρον για την απόκτηση του σύστήματος.
Η στάση του Ρούμπιο υπογραμμίζει ότι ακόμη και διμερείς συζητήσεις σχετικά με τη θέση της Τουρκίας στο πρόγραμμα θα μπορούσαν να προχωρήσουν μόνο εάν το Κογκρέσο τροποποιούσε τη σχετική νομοθεσία. Αυτό καθιστά το ζήτημα ουσιαστικά αμετάβλητο βραχυπρόθεσμα, ανεξάρτητα από τις εξελίξεις στη γεωπολιτική τοπogραφία της περιοχής.