Μέτωπο κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου στον ΟΗΕ — η κοινή δήλωση Ελλάδας και πέντε κρατών

Σε μια κίνηση υψηλής διπλωματικής σημασίας, η Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προχώρησαν τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026 σε κοινή δήλωση ενώπιον του ΟΗΕ, καταδικάζοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το κείμενο της δήλωσης χαρακτηρίζει ρητά τη συμφωνία ως άκυρη, υπογραμμίζοντας την αντίθεση των συμβαλλόμενων μερών στις προβλέψεις της. Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, υπό την προεδρία του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη. Κατά τη διάρκεια των εργασιών, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, τοποθετήθηκε επί του ζητήματος, τονίζοντας ότι οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου είναι απαράδεκτες. Ο Αντόνιο Γκουτέρες αναφέρθηκε ειδικά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις που έχουν τέτοιες ενέργειες στη σταθερότητα και την τήρηση των διεθνών κανόνων. Η κοινή στάση των έξι μερών ενισχύει τη διεθνή πίεση σχετικά με τη νομιμότητα του μνημονίου, το οποίο έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονων αντιδράσεων από την έναρξη της ισχύος του. Η παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλευρό των κρατών που συνυπέγραψαν τη δήλωση προσδίδει επιπλέον θεσμικό βάρος στην πρωτοβουλία, αναδεικνύοντας τη σύμπνοια απόψεων για την ανάγκη σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή της Μεσογείου. Η παρέμβαση αυτή αποτελεί μια από τις πιο συντονισμένες προσπάθειες των τελευταίων ετών για την αμφισβήτηση της νομικής ισχύος του μνημονίου σε παγκόσμιο επίπεδο, θέτοντας το ζήτημα στο επίκεντρο της ατζέντας του Συμβουλίου Ασφαλείας.